Ik droom van een wereld waarin we weer betrouwbaar zijn. Een wereld waarin eerlijkheid vanzelfsprekend is. Eerlijkheid en betrouwbaarheid zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Maar hoe vaak zien we dit nog echt?
Is het nog realistisch of blijkt het een utopie te zijn?

Eerlijkheid en betrouwbaarheid staan aan de basis van mijn werk als leider bij Lidl Nederland, als coach en als mens. Betrouwbaarheid staat bijna bovenaan mijn lijst van kernwaarden, wat maakt dat eerlijkheid hiervoor van cruciaal belang is.
Eerlijkheid en betrouwbaarheid staan aan de basis van gezonde samenwerkingen en relaties. Wanneer deze er niet zijn, krijg je schijnzekerheid. Eerlijkheid creëert dus vertrouwen en wanneer dit ontbreekt, kun je ook geen duurzame relatie of samenwerkingsverband opbouwen.

Betrouwbaar zijn als mens vraagt dus om iets concreets:
eerlijk zijn over wat je voelt, wat je hoort, wat je ziet en wat je ervaart. Pas dan staat het fundament van betrouwbaarheid als een huis.

De realiteit laat iets anders zien. De wereld waarin we leven wordt steeds individualistischer. Alles draait om “ik”. Ik moet gelukkig zijn. Ik moet mijn behoeften kunnen bevredigen zonder uit mijn comfortzone te stappen. Zonder confrontatie.
Deze zaken zijn per definitie niet destructief. Ze worden problematisch als we niet in staat zijn om eerlijk te durven kijken. Onze mobiele telefoon heeft hier een groot aandeel in. Tegenwoordig kunnen mensen van over de hele wereld over elk onderwerp iets roepen. Ons referentiekader gaat hierdoor verder dan onze directe omgeving. Door ons gedrag lopen schermtijden op. Het gevolg is dat we steeds minder deelnemen aan het leven en communiceren met de mensen om ons heen.

Ik zie het veel terug in mijn werk als leidinggevende. Mensen kijken weg voor de waarheid. Mensen worden emotioneel als je hen confronteert met zaken die aandacht nodig hebben. Vooral onderwerpen die volledig binnen hun eigen invloedsfeer liggen.

Het gevolg is zichtbaar. Emoties lopen op, relaties brokkelen af en de afleiding wordt gezocht achter een schermpje. Hierdoor zijn mensen steeds minder goed in staat om relaties op te bouwen en te onderhouden. Relaties die zijn gebaseerd op eerlijkheid en betrouwbaarheid. Op deze manier ontstaat een samenleving die steeds verder individualiseert, wegkijkend van de waarheid.

Betrouwbaarheid komt steeds verder af te staan van onze maatschappij, van ons als mens. Wat maakt dat nou? Als ik bewust kijk naar de wereld om me heen zie ik dat betrouwbaarheid wordt aangevallen door leugens. Uit onderzoek blijkt dat mensen gemiddeld 1-2 keer per dag liegen. Dit zijn vaak kleine (sociale) leugens om conflicten te vermijden, waardoor mensen geen verantwoordelijkheid hoeven te nemen, een beter beeld schetsen van de werkelijkheid of een ander verborgen voordeel behalen.

Het gevolg hiervan is dat betrouwbaarheid verdwijnt en dat we daarmee nooit zeker weten of het klopt wat we zien, horen en voelen.

Door NLP weten we dat wij als mensen alle informatie die we waarnemen vervormen met de bril die we dragen. Dat betekent dat iedereen zijn of haar eigen betekenis geeft aan situaties, woorden en emoties.
Onder deze vervorming zitten een paar duidelijke redenen die van invloed zijn op hoe wij communiceren en waardoor wij steeds vaker wegkijken van de waarheid of de waarheid aanpassen. Veel mensen kiezen ervoor om eerlijkheid te vervangen ten behoeve van:

1. Zelfbescherming, uit angst voor afwijzing of consequenties.
2. Sociale acceptatie, omdat mensen conflicten willen vermijden en graag bij de groep willen horen en geaccepteerd willen worden.
3. Ego, om goed over te komen en fouten niet te hoeven toegeven.
4. Belang en winst, omwille van geld, status en macht.
5. Gebrek aan zelfbewustzijn, omdat mensen geen helder beeld hebben van wie ze zijn en wat ze willen in het leven.

Dit alles bij elkaar kost ons onze menselijkheid. Wanneer wij bovenstaande componenten onderdeel laten worden van onszelf, nemen we steeds meer afstand van wie wij in de kern zijn: echte mensen die bijdragen aan een mooie wereld. Deze manier van leven zorgt ervoor dat eerlijkheid steeds vaker plaatsmaakt voor leugens en dat betrouwbaarheid het podium moet verlaten voor schijnzekerheid. Het brengt ons naar een individualistische samenleving waar “ik” wordt verkozen boven “wij”.

Toch zie ik dat er een verandering plaatsvindt. Er is een groeiend aantal mensen dat kiest voor echte menselijke verbinding. Een groep mensen die het belangrijk vindt om bij te dragen aan een mooiere wereld. Een groep mensen die ervoor kiest om weer echt mens te zijn en hun ogen te openen voor de waarheid, hoe moeilijk dat soms ook is. Deze groep mensen kiest ervoor om eerlijk te zijn en daarmee te mikken op de grootsheid van individuen om hen heen en van zichzelf.
Ik zie het als een nieuw licht dat aan het ontwaken is. Dat lichte vlammetje is door NLP ook bij mij gaan branden. Juist NLP kan ons mogelijkheden bieden om op een andere manier met elkaar te communiceren. Op een wijze waarop we met respect en zonder oordeel de waarheid aan kunnen kijken.

NLP maakt ons als mens niet automatisch eerlijk. Het creëert veiligheid en veiligheid is een voorwaarde voor eerlijkheid. Eerlijkheid creëert betrouwbaarheid.
Het opbouwen van rapport verlaagt de drempel van weerstand. Hierdoor voelen mensen zich gezien en begrepen, waardoor er minder behoefte is om te verdedigen en aan te vallen. Het biedt ruimte voor verdieping.
Het opbouwen van rapport schept vertrouwen. Vertrouwen door houding, tempo en taal. Het vermogen om te luisteren zonder oordeel.
Het opbouwen van rapport geeft informatie. Het biedt ons de mogelijkheid om in de diepere lagen te kijken naar de daadwerkelijke oorsprong van trauma, motivatie en behoeften.

Dit zijn de voordelen die ik als coach, leider en mens ervaar. Door constant de balans te zoeken en in rapport te blijven met de mensen in mijn omgeving en de mensen met wie ik spreek. Het biedt mij kansen om diepgaande relaties met mensen op te bouwen in plaats van oppervlakkige. Het zorgt ervoor dat ik als leider beter in staat ben om de mensen aan wie ik leiding geef te begrijpen en daarmee een veilige werkomgeving te creëren. Het geeft mij als coach de mogelijkheid om te onderzoeken waar vastgeroeste gedachtepatronen en gedragingen vandaan komen, om van daaruit gedragsverandering te bewerkstelligen.

Kortom, rapport is niet zomaar een begrip. Het is een levenshouding die vele toepassingen kent en die veel voor je kan betekenen. De vraag is alleen: ben jij bereid om je onder te dompelen in deze materie en jezelf toe te staan om constant te streven naar rapport?

Terug naar de openingsvraag:

een wereld waarin we betrouwbaar zijn en eerlijkheid vanzelfsprekend is. Is dit nog realistisch of blijkt het een utopie?

Ik geloof dat het nog mogelijk is. Alleen vergt dit nog wel wat werk. Als collectief moeten we nog meer ontwaken en onze menselijkheid omarmen. Als mensheid moeten we opstaan tegen het individualisme en “wij” boven “ik” verkiezen.
Om dit te realiseren moeten we daarom focussen op onze eigen cirkel van invloed. Hoe kan ik bijdragen aan een mooie wereld? Wat is ervoor nodig om betere relaties op te bouwen? Wat heb ik daarvoor nodig? Hoe ga ik dit de wereld in brengen?

Mooie vragen die tijd, aandacht en investering vragen.

Het leven is een dans. Een dans waarin we altijd moeten zoeken naar de juiste balans. Een balans die je moet zoeken op jouw eigen dansvloer. Voor de ene persoon betekent dat die ene relatie vastpakken en voor de ander betekent dat om soms een (toxische) relatie los te laten, zodat er ruimte ontstaat voor een nieuwe.
Voor de ene betekent dat meer gezonde voeding eten en bewerkte voeding laten staan, voor de ander betekent dat wat meer ruimte voor iets lekkers om het dogma te vermijden.

Het leven verdient eerlijkheid en betrouwbaarheid, zodat jij verantwoordelijkheid kunt nemen voor alles wat zich in jouw leven afspeelt.

Leon Harms | Coach Mental Well-Being